Giờ mặt trời thực: vì sao giờ trên giấy khai sinh chưa đủ để lập lá số
Giờ đồng hồ và giờ mặt trời tại nơi bạn sinh lệch nhau tới hơn một tiếng. Ở gần ranh canh giờ, một phút cũng đổi cả trụ giờ.
Đồng hồ trên tường chạy theo múi giờ — một quy ước hành chính áp cho cả một vùng rộng hàng trăm cây số. Mặt trời thì không biết đến quy ước đó: nó lên đỉnh ở Móng Cái sớm hơn ở Điện Biên Phủ khoảng 20 phút, dù hai nơi cùng đọc một con số trên đồng hồ.
Ba lớp hiệu chỉnh
- MÚI GIỜ LỊCH SỬ — Việt Nam từng đổi múi giờ nhiều lần, và giai đoạn 1954–1975 hai miền dùng hai múi khác nhau. Người sinh ở miền Nam năm 1970 mà tính bằng UTC+7 là đã lệch một tiếng ngay từ bước đầu.
- LỆCH KINH ĐỘ — mỗi độ kinh tuyến lệch 4 phút mặt trời. Kinh tuyến chuẩn của UTC+7 là 105°Đ; sinh ở nơi có kinh độ khác thì phải cộng trừ theo chênh lệch đó.
- PHƯƠNG TRÌNH THỜI GIAN — quỹ đạo Trái Đất hình elip và trục nghiêng làm "trưa mặt trời thật" lệch khỏi "trưa trung bình" từ −14 tới +16 phút tuỳ ngày trong năm.
Vì sao chuyện này quan trọng
Một canh giờ trong Bát Tự dài 2 tiếng. Nếu giờ sinh nằm cách ranh canh giờ dưới 15 phút, tổng hiệu chỉnh ba lớp trên hoàn toàn có thể đẩy nó sang canh bên cạnh — và trụ giờ đổi thì toàn bộ phần luận về trụ giờ đổi theo. Đây là lý do hai trang tra cứu khác nhau cho bạn hai lá số khác nhau từ cùng một ngày giờ sinh.
5SINH hiển thị từng phút cộng trừ ở đâu ra, để bạn tự kiểm lại được. Nếu bạn không đồng ý với một bước nào, bạn biết chính xác bước đó nằm ở đâu.
Bài này KHÔNG khẳng định
- Hiệu chỉnh thời gian là phép tính thiên văn, kiểm chứng được. Phần LUẬN GIẢI ý nghĩa của lá số thì không.
- Nếu giờ ghi trên giấy khai sinh vốn đã sai (rất phổ biến với thế hệ trước), hiệu chỉnh chính xác cũng không cứu được.
- Bản hiện tại chưa tách hai nhánh trường phái Tảo Tý / Vãn Tý cho ca sinh sau 23:00.